ปัจจุบันการปลูกถ่ายอวัยวะเป็นวิธีการรักษาที่ช่วยชีวิตใหม่ ให้ผู้ป่วยที่หมดหวัง จะรักษาด้วยวิธีอื่น ปัจจัยสำคัญที่สุด ในการรักษา คือ การได้มาซึ่ง อวัยวะบริจาคจากผู้เสียชีวิตที่ยังมีข้อจำกัดอยู่มาก กล่าวคือ ปัญหาการขาด ความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับการบริจาคอวัยวะ ทั้งวงการแพทย์ และ สาธารณชนทั่วไป และปัญหาในการประสานงาน ระหว่างสถาบัน ต่าง ๆ ที่มี ผู้บริจาคอวัยวะ ที่สำคัญคือปัญหาดังกล่าว อาจนำไปสู่ การซื้อขาย อวัยวะได้ในที่สุด
     สภากาชาดไทย ซึ่งเป็นองค์กรกลางการกุศล ได้ริเริ่มเสนอโครงการ จัดตั้งศูนย์รับบริจาคอวัยวะแห่งสภากาชาดไทยวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๓๑ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดตั้ง โดยมี การประชุมร่วมกับคณะแพทย์ จากสถาบันต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน วันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๓๓ จึงมีคำสั่งจัดตั้งศูนย์รับบริจาคอวัยวะ แห่งสภากาชาดไทย เป็นการภายใน ในสังกัดสำนักงานกลาง แต่ด้วย ข้อจำกัดบางประการ จึงไม่สามารถดำเนินการได้ในขณะนั้น
     ปี ๒๕๓๖ อันเป็นปีครบรอบร้อยปีสภากาชาดไทย สภากาชาดไทย ได้จัดตั้งศูนย์รับบริจาคอวัยวะ และได้แต่งตั้ง คณะกรรมการอำนวยการ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะขึ้นเมื่อวันที่ ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๓๖ โดยมี พลตำรวจเอกเภา สารสิน เป็นประธานกรรมการ มีสถานที่ทำการ อยู่ที่ ตึกกองอาสากาชาด ชั้น ๒ และเริ่มปฏิบัติงานเมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๗

^ ขึ้นด้านบน ^

๑. เป็นศูนย์รับแจ้งความจำนงในการบริจาคอวัยวะจากผู้มีจิตกุศลตั้งแต่เมื่อยังมีชีวิตอยู่
๒. เป็นศูนย์ประสานงานระหว่างโรงพยาบาลที่มีผู้เสียชีวิต ซึ่งญาติมีความประสงค์ที่จะ บริจาคอวัยวะให้กับโรงพยาบาล ที่มีผู้รอรับอวัยวะ
๓. เป็นศูนย์กลางรับลงทะเบียนผู้ป่วยรอรับอวัยวะทั่วประเทศ
๔. เป็นศูนย์กลางในการจัดสรรอวัยวะที่ได้รับบริจาค ด้วยความเสมอภาค และถูกต้อง ตามหลักวิชาการ
๕. เป็นศูนย์การตรวจชนิดของเนื้อเยื่อของการเข้ากันได้ของเนื้อเยื่อ
สำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะรวมทั้งการตรวจทาง ห้องปฏิบัติการอื่น ๆ
๖. เป็นศูนย์ข้อมูล บริการข่าวสาร และการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการบริจาคอวัยวะ แก่วงการแพทย์และสาธารณชนโดยทั่วไป
๗. เป็นตัวแทนในการติดต่อประสานงานกับศูนย์รับบริจาคอวัยวะ ในประเทศข้างเคียง หากมีการจัดสรรแลกเปลี่ยนอวัยวะ บริจาคระหว่างประเทศในอนาคต

^ ขึ้นด้านบน ^

      สำหรับ 1 ปีที่ผ่านมาศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ได้ปฏิบัติภารกิจต่างๆ ทั้งทางด้านรับบริจาคอวัยวะ การพัฒนาบุคลากรในกระบวนการบริจาคอวัยวะ และการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ รวมถึงจัดทำโครงการ “บริจาคอวัยวะถวายในหลวง” เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา โดยร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และสมาคมปลูกถ่ายอวัยวะแห่งประเทศไทย เป็นโครงการที่จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมให้มีการบริจาคอวัยวะเพิ่มมากขึ้น โครงการดังกล่าว ได้สร้างกระแสให้ประชาชน เข้าร่วมแสดงความจำนงบริจาคอวัยวะเพิ่มมากขึ้นอีก และตลอด 1 ปีที่ผ่านมาศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ได้กระตุ้นเตือนให้ประชาชนรับรู้ถึง “ภาวะการขาดแคลนอวัยวะ” ผ่านทางสื่อประชาสัมพันธ์ต่างๆ รวมทั้งจัดอบรมให้แก่ผู้ประสานงานการปลูกถ่ายในโรงพยาบาลทั่วประเทศเพื่อถ่ายทอดความรู้และรับบริจาคอวัยวะ พร้อมทั้งให้คำปรึกษา แนวทางแก้ไขต่างๆ อย่างใกล้ชิด กล่าวได้ว่าการได้รับความร่วมมือจากโรงพยาบาลต่างๆ นั้นสำคัญยิ่ง เพราะผู้บริจาคอวัยวะต้องได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง เพื่อให้อวัยวะอยู่ในสภาพที่เหมาะสมสำหรับนำไปปลูกถ่าย มีการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อประเมินสภาพการทำงานของอวัยวะ จนถึงการผ่าตัดนำอวัยวะออก และในปีนี้มีโรงพยาบาลที่พร้อมทำการปลูกถ่ายไต เพิ่ม 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลขอนแก่น และโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ และมีโรงพยาบาลเพื่อการปลูกถ่ายตับเพิ่ม 1 แห่งคือ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ จังหวัดขอนแก่น

      ผลการดำเนินงานในด้านต่างๆในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา มีดังนี้

ด้านวิชาการ
      ศูนย์รับบริจาคอวัยวะได้จัดอบรมให้แก่บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับการบริจาคและปลูกถ่ายอวัยวะ ดังนี้
      1. การพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์
      โครงการบริจาคอวัยวะเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ได้จัดการอบรมและประชุมวิชาการเพื่อพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ ดังนี้
           1.1 การฝึกอบรมการประสานงานการปลูกถ่ายอวัยวะ
           เนื่องจากผู้ประสานงานการปลูกถ่ายอวัยวะเป็นผู้ที่มีความสำคัญอย่างมากในกระบวนการบริจาคอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ จึงได้จัดการฝึกอบรมนี้เป็นประจำทุกปี โดยเป็นการบรรยายและฝึกปฏิบัติร่วมด้วยเพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการบริจาคอวัยวะ และมีทักษะในการขอบริจาคอวัยวะเพิ่มมากขึ้น ในปี 2550 นี้ ได้จัดการฝึกอบรม จำนวน 2 รุ่น รุ่นละ 3 วัน คือรุ่นที่ 10 ซึ่งได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18 - 20 มิถุนายน 2550 มีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน 48 คน และรุ่นที่ 11 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 21 - 23 สิงหาคม 2550 มีผู้เข้ารับการอบรมจำนวน 38 คน
           1.2 การประชุมวิชาการเรื่อง การจัดการเมื่อมีผู้บริจาคอวัยวะสมองตาย (Donor Management)
           การดูแลผู้ป่วยสมองตายให้อวัยวะอยู่ใสภาวะเหมาะสมสำหรับการปลูกถ่าย มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผลการปลูกถ่ายอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ จึงได้จัดโครงการประชุมวิชาการนี้ขึ้นเพื่อให้แพทย์และพยาบาลที่ดูแลผู้ป่วยสมองตายที่อาจจะบริจาคอวัยวะ ได้มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในการดูแลผู้ป่วยสมองตาย ในโรงพยาบาลศูนย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 4 ครั้ง ใน 4 ภูมิภาค ได้แก่ โรงพยาบาลอุดรธานี โรงพยาบาลราชบุรี โรงพยาบาลลำปาง และโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช ซึ่งนอกจากบุคลากรภายในโรงพยาบาลแล้ว ยังได้เชิญแพทย์และพยาบาลในโรงพยาบาลใกล้เคียงเข้าร่วมประชุมด้วย รวมแพทย์ พยาบาลเข้าร่วมประชุมทั้งหมด 464 คน
           1.3 การอบรมเชิงปฏิบัติการการผ่าตัดนำอวัยวะออกจากผู้บริจาคสมองตาย ฝึกผ่าตัดในอาจารย์ใหญ่แบบพิเศษ
           การอบรมนี้จัดขึ้นเพื่อให้แพทย์และพยาบาลมีความรู้ ความเข้าใจในขั้นตอนการผ่าตัดนำอวัยวะออกและการดูแลถนอมอวัยวะ การจัดเก็บอวัยวะ เพื่อให้สามารถนำไปปลูกถ่ายให้แก่ผู้รอรับอย่างมีประสิทธิภาพ โดยจัดการฝึกอบรม จำนวน 2 ครั้ง ในวันที่ 19 เมษายน 2550 และวันที่ 21 พฤษภาคม 2550 มีแพทย์ พยาบาลในโรงพยาบาลสมาชิกศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯและโรงพยาบาลศูนย์สังกัดกระทรวงสาธารณสุขเข้ารับการอบรมรวม 99 คน เป็นแพทย์ 50 คน และพยาบาล 49 คน นอกจากนี้ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ยังได้จัดอบรมผู้ช่วยผู้ประสานงานการปลูกถ่ายอวัยวะ ที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลศูนย์สังกัดกระทรวงสาธารณสุขตามโครงการบริจาคอวัยวะเฉลิมพระเกียรติฯ เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการบริจาคอวัยวะและสามารถช่วยเหลือผู้ประสานงานการปลูกถ่ายอวัยวะในโรงพยาบาลในการดำเนินงานเพื่อมีผู้ป่วยสมองตายได้ โดยแบ่งการจัดการอบรมเป็น 3 รุ่น รวมทั้งหมด 24 คน
      2. การประชุมวิชาการ
      ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ได้รับเชิญจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้เข้าร่วมประชุม Second Global Consultation on Critical Issues in Human Transplantation: Towards a Common Global Attitude to Transplantation ระหว่างวันที่ 28-30 มีนาคม 2550 และประชุม WHO Meeting on Data Harmonization on Transplantation Activities and Outcomes : Editorial Group for a Global Glossary ระหว่างวันที่ 7-8 มิถุนายน 2550 ณ เมืองเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งในโอกาสนี้ยังได้เข้าร่วมประชุมกับสมาคมการปลูกถ่ายอวัยวะระหว่างประเทศ (The Transplantation Society) ระหว่างวันที่ 4-6 มิถุนายน 2550 ด้วย
      ในโอกาสที่สมาคมปลูกถ่ายอวัยวะแห่งอาเชียนร่วมกับสมาคมปลูกถ่ายอวัยวะแห่งประเทศไทยจัดประชุมวิชาการ “The 10th Congress of Asian Society of Transplantation” ระหว่างวันที่ 1-4 ธันวาคม 2550 นี้ ณ ศูนย์ประชุมพีช โรงแรมรอยัล คลิฟ บีช รีสอร์ท พัทยา จังหวัดชลบุรี ซึ่งมีแพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านการบริจาคและปลูกถ่ายอวัยวะจากทั่วโลก เป็นวิทยากรและร่วมประชุมด้วย ผู้อำนวยการศูนย์รับบริจาคอวัยวะได้ร่วมเป็นวิทยากรบรรยายระบบการบริจาคอวัยวะของประเทศไทย และศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ร่วมจัดงานระลึกถึงผู้บริจาคอวัยวะ โดยเชิญผู้แทนญาติผู้บริจาคอวัยวะแสดงความรู้สึก และผู้แทนผู้ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะแล้วกล่าวขอบคุณผู้บริจาคอวัยวะ ในวันที่ 4 ธันวาคม 2550 นอกจากนี้ ยังได้นำเสนอโปสเตอร์ จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ 13 ปี ศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย และโครงการบริจาคอวัยวะเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ในการประชุมนี้ด้วย
      ในด้านห้องปฏิบัติการเนื้อเยื่อ(HLA Lab) ได้จัดทำโครงการทดสอบความชำนาญ (Proficiency Testing) ของการตรวจ HLA เพื่อการจัดสรรอวัยวะ ประจำปี 2550 โดยมีโรงพยาบาลและสถาบันการแพทย์จำนวน 11 แห่ง เข้าร่วมโครงการอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 ทั้งนี้ เพื่อให้การตรวจชนิดของเนื้อเยื่อเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผลการปลูกถ่ายไตในผู้ป่วยอย่างยิ่ง
      ในด้านการจัดสรรอวัยวะ ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ได้จัดประชุมโรงพยาบาลที่ทำการปลูกถ่ายตับเพื่อร่วมพิจารณาปรับปรุงเกณฑ์การจัดสรรตับ โดยได้เพิ่มสถานะผู้รอรับตับสถานะด่วนมาก ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการหนักมาก เพื่อให้เกิดประโยชน์และเป็นธรรมต่อผู้รอรับตับมากที่สุด
      3. โครงการให้ความรู้แก่นิสิตแพทย์ และนักศึกษาพยาบาล
      ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ ร่วมกับโครงการพัฒนาการเปลี่ยนอวัยวะ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ศูนย์ดวงตา ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ และสำนักงานยุวกาชาด จัดกิจกรรม Walk Rally ประจำปี 2550 เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2550 เพื่อให้ความรู้เรื่องการรับบริจาคและการปลูกถ่ายอวัยวะ แก่นิสิตแพทย์ คณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย

ด้านกฎหมาย
      เนื่องจากการบริจาคอวัยวะในแต่ละครั้งอาจจะมีข้อปัญหาที่แตกต่างกันไป และในการรับบริจาคอวัยวะจำเป็นต้องได้รับความไว้วางใจจากผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้งโรงพยาบาลที่มีผู้บริจาคอวัยวะ โรงพยาบาลที่จะนำอวัยวะไปปลูกถ่ายให้แก่ผู้ป่วย และที่สำคัญที่สุดคือ ผู้บริจาคอวัยวะและญาติ อีกทั้งสังคมซึ่งเป็นผู้สนับสนุนกระบวนการรับบริจาคอวัยวะย่อมต้องการให้การรับบริจาคอวัยวะเป็นไปอย่างถูกต้อง ยุติธรรม ศูนย์รับบริจาคอวัยวะจึงต้องดำเนินงานตามกฎ ระเบียบ หรือแนวปฏิบัติ อย่างโปร่งใสและถูกต้องตามหลักวิชาการ ตามนโยบายหลักที่ได้ตั้งไว้ เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นในระบบการรับบริจาคอวัยวะที่เป็นธรรมต่อทุกฝ่าย โดยได้รับความช่วยเหลือจากคณะอนุกรรมการกฎหมายที่ได้ให้คำปรึกษาด้านกฎหมายที่เป็นประโยชน์เมื่อเกิดปัญหาในการปฏิบัติงาน เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่นในระบบการรับบริจาคอวัยวะที่เป็นธรรมต่อทุกฝ่าย

ด้านหาทุน
      ในปี 2550 ศูนย์รับบริจาคอวัยวะ ฯ ยังคงสานต่อโครงการบริจาคอวัยวะเฉลิมพระเกียรติอย่าง เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โครงการนี้ได้รับเกียรติจาก พลตำรวจเอก เภา สารสิน เป็นประธานกรรมการอำนวยการ นายแพทย์พันธุ์พิษณุ์ สาครพันธ์ เป็นประธานอนุกรรมการดำเนินงาน และคุณวิสิฐ ตันติสุนทร เลขาธิการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ ให้เกียรติเป็นประธานอนุกรรมการหาทุน ซึ่งในปี 2550 นี้ทางโครงการยังได้รับการสนับสนุนทุนจากมูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) และผู้มีจิตศรัทธาอีกหลายท่าน จึงขอขอบคุณไว้ ณ โอกาสนี้

ด้านประชาสัมพันธ์
      สืบเนื่องจากปีนี้ยังคงเป็นปีมหามงคลอีกวาระหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษา ศูนย์รับบริจาคอวัยวะได้จัดทำโครงการ “บริจาคอวัยวะถวายในหลวง” ขึ้น เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระองค์ท่านด้วย ซึ่งการดำเนินโครงการจะต่อเนื่องกับโครงการบริจาคอวัยวะเฉลิมพระเกียรติฯ โดยจัดแถลงข่าว “มากกว่าให้” บริจาคอวัยวะ ณ ลานพาร์ค พารากอน ศูนย์การค้าสยามพารากอน เพื่อให้ประชาชนได้ร่วมแสดงความจงรักภักดีต่อในหลวงของเราได้ตลอดปี 2550 โครงการนี้ได้รับความร่วมมือจากกระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติแล้ว ยังได้รับความร่วมมือจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) โดยได้รับเกียรติจาก “คุณแอน ทองประสม” นักแสดงชื่อดังที่กรุณาเป็นพรีเซนเตอร์ให้กับโครงการ และได้ช่วยประชาสัมพันธ์การบริจาคอวัยวะให้แก่บุคคลทั่วไปด้วย ซึ่งคาดว่าการดำเนินงานด้วยเครือข่ายที่เข้มแข็งนี้จะส่งเสริมให้โครงการบรรลุวัตถุประสงค์ในการช่วยเหลือผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รวมทั้งบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) ได้ประชาสัมพันธ์ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ เนื่องในวันวาเลนไทน์ และคณะทำงานขับเคลื่อนการดำเนินงานของศูนย์ส่งเสริมการให้และการอาสาช่วยเหลือสังคม กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และเครือข่ายจิตอาสา ได้นำข้อมูลของศูนย์ฯ เพื่อจัดทำ “คู่มือการให้ และอาสาสมัครในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล” นอกจากนี้ยังได้การสนับสนุนจากรายการต่างๆ ทางสถานีโทรทัศน์และสถานีวิทยุ นำเสนอเรื่องการรับบริจาคอวัยวะสู่สาธารณชนอีกด้วย
      สำหรับโครงการ“ หนึ่งคนให้...หลายคนรับ” ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก บริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด เป็นโครงการต่อเนื่องทุกปีนั้น ในปี 2550 นี้ ได้จัดโครงการเพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว “ หนึ่งคนให้...หลายคนรับ : รวมน้ำใจถวายพระเจ้าอยู่หัว” ระหว่างวันที่ 1-2 ธันวาคม 2550 ที่ศูนย์การค้าเอสพละนาด นับได้ว่าเป็นโครงการที่ประสบความสำเร็จอย่างยิ่ง โดยสร้างปรากฏการณ์ กระแสธารน้ำใจเข้าร่วมแสดงความจำนงบริจาคอวัยวะเพิ่มมากขึ้นทุกครั้งที่มีกิจกรรมขึ้น ซึ่งบริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด ยังให้การสนับสนุนในด้านสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ โดยจัดพิมพ์ แผ่นพับใบแสดงความจำนงบริจาคอวัยวะ หนังสือพระพุทธศาสนากับการบริจาคอวัยวะ หนังสือธรรมะเตือนใจ สำหรับมอบเป็นที่ระลึกในงานบำเพ็ญกุศลผู้บริจาคอวัยวะ รวมถึงหนังสือที่ระลึกงานวันศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทยด้วย

^ ขึ้นด้านบน ^

^ ขึ้นด้านบน ^